Znaczenie naturalizmu biologicznego Johna Searle’a
DOI:
https://doi.org/10.25312/kiw.28_ratrSłowa kluczowe:
problem umysł–ciało, naturalizm biologiczny, świadomość, procesy neurobiologiczne, John SearleAbstrakt
Artykuł przedstawia koncepcję relacji umysł–ciało Johna Searle’a, określaną przez niego mianem naturalizmu biologicznego, która ma wyjaśniać, w jaki sposób mózg generuje umysł. Autor pokazuje, że zasadniczą przeszkodą jest dualistyczny język i związane z nim błędy poznawcze; porzucenie tego słownika prowadzi do czterech kluczowych założeń: (1) Umysł ma nieredukowalną, pierwszoosobową ontologię i realnie istnieje w świecie fizycznym – sprowadzenie świadomości do mózgu usuwałoby subiektywną perspektywę i czyniło ją złudzeniem; (2) Stany świadome są wyłącznie efektem procesów neurobiologicznych niższego poziomu, a umysł nie stanowi odrębnej substancji; (3) Ich geneza jest ściśle skorelowana z mózgiem jako medium, więc świadomość jest własnością ośrodkowego układu nerwowego; (4) Stany świadomości oddziałują przyczynowo na świat fizyczny.
Naturalizm biologiczny nie wybiera między monizmem a dualizmem, lecz proponuje wyjście poza ten podział w zgodzie z ustaleniami neuronauk.
Pobrania
Bibliografia
Baars B.J., A Cognitive Theory of Consciousness, Cambridge University Press, New York 1988.
Baker L.R., Personal Identity: A Not-So-Simple Simple View, [w:] G. Gasser, M. Stefan (red.), Personal Identity: Complex or Simple?, Cambridge University Press, Cambridge 2012, s. 179–191.
Baker L.R., Persons and Bodies: A Constitution View, Cambridge University Press, Cambridge 2000.
Barrett L., Emotions are real, „Emotion” 2012, vol. 12, no. 3, s. 413–429, https://doi.org/10.1037/a0027555
Descartes R., Namiętności duszy, tłum. L. Chmaj, Biblioteka Klasyków Psychologii, Warszawa 1986.
Dennett D.C., Philosophy as naive anthropology: Comment on Bennett and Hacker, [w:] M.R. Bennett, D.C. Dennett, P. Hacker, J.R. Searle (red.), Neuroscience and Philosophy: Brain, Mind, and Language, Columbia University Press, New York 2007, s. 73–95.
Gasser G., Stefan M. (red.), Personal Identity: Complex or Simple?, Cambridge University Press, Cambridge 2012
Hume D., Traktat o naturze ludzkiej, tłum. Cz. Znamierowski, t. I, Księga I „O rozumie”, cz. IV, roz. VI, Państowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1963.
Ledoux J., Phelps E.A., Emotional networks in the brain, „Handbook of Emotions” 2008, s. 159–179.
Libet B., Neurophysiology of consciousness, Birkhäuser: Boston, MA 1993, http://doi.org/10.1007/978-1-4612-0355-1
Libet B., Unconscious cerebral initiative and the role of conscious will in voluntary action, [w:] Neurophysiology of consciousness, Birkhäuser, Boston, MA 1993, s. 269–306, http://doi.org/10.1007/978-1-4612-0355-1_16
Majkrzak H., Władze duszy w ujęciu św. Tomasza z Akwinu, „Rocznik Tomistyczny” 2022, R. 11, s. 65–88, https://doi.org/10.5281/zenodo.7539189
Owen A.M., Coleman M.R., Boly M., Davis M.H., Laureys S., Pickard J.D., Detecting awareness in the vegetative state, „Science” 2006, vol. 313, s. 1402.
Searle J.R., Naturalizm biologiczny, „Filo-Sofija” 2015, nr 28 (1/I), s. 299–311.
Searle J.R., Umysł. Krótkie wprowadzenie, Wydawnictwo Rebis, Poznań 2010.
Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I–II, q. 6, a. 1, t. 9, s. 148.
Zembrzuski M., Od zmysłu wspólnego do pamięci i przypominania. Koncepcja zmysłów wewnętrznych w teorii poznania św. Tomasza z Akwinu, Wydawnictwo Campidoglio, Warszawa 2015.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
