Autonomizacja ucznia w uczeniu się matematyki na pierwszym i drugim etapie edukacyjnym
DOI:
https://doi.org/10.25312/kiw.28_ptycSłowa kluczowe:
autonomizacja, uczenie się, nauczanie, edukacja matematyczna, zadania i problemy matematyczneAbstrakt
Przedmiotem artykułu jest wspieranie przez nauczycieli uczniowskiej autonomii uczenia się matematyki, określonej jako autonomizacja. Właściwym środkiem umożliwiającym osiągnięcie tego celu są zadania i problemy matematyczne. Prześledzono ich wykorzystanie przez nauczycieli pierwszego i drugiego etapu edukacyjnego. Badanie miało charakter jakościowy i zostało przeprowadzone w paradygmacie konstruktywistycznym. Do zgromadzenia danych wykorzystano metodę wywiadu i obserwacji. Przy interpretacji materiału badawczego odwołano się do koncepcji Gustawa Trelińskiego. Na podstawie badania ustalono, że chociaż posługiwanie się zadaniami i problemami matematycznymi oddziałuje pozytywnie na autonomizację uczniów w zakresie uczenia się matematyki, to jednak nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej respective nauczyciele matematyki rzadko wykorzystują ten środek w swojej codziennej pracy lekcyjnej.
Pobrania
Bibliografia
British Educational Research Association [BERA], Close-to-Practice Educational Research: a BERA statement, London 2018, https://www.bera.ac.uk/wp-content/uploads/2018/11/BERA-Close-to-Practice_statement_Nov2018-1.pdf [dostęp: 19.02.2025].
Edwards S., Brown Ch., Close-to-practise research: The need for student voice and the strange case of Academy x, „London Review of Education” 2020, vol. 2, s. 480–494.
Jezierska B., Autonomia, [w:] T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. I, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2004, s. 244–246.
Karpiński M., Zambrowska M., Nauczanie matematyki w szkole podstawowej. Raport z badania, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2015, https://eduentuzjasci.pl/images/stories/publikacje/IBE-raport-nauczanie-matematyki-w-szkole-podstawowej.pdf [dostęp: 19.02.2025].
Klus-Stańska D., Nowicka M., Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2013.
Kolberg M., Poznawcze i metapoznawcze strategie uczenia się – w kierunku uczenia się samoregulowanego, [w:] E. Filipiak (red.), Rozwijanie zdolności uczenia się. Wybrane konteksty i problemy, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2008.
Kucharowa J., The Role of Teacher and Pupil in the Context of Autonomous Learning, „Theology and Philosophy of Education”, University of Economics in Bratislava, Faculty of Applied Languages, Bratislava 2024, s. 43–51, https://tape.academy/index.php/tape/article/view/55 [dostęp: 19.02.2025].
Kupisiewicz Cz., Podstawy dydaktyki ogólnej, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1984.
Liljedahl P., Budowanie myślących klas na lekcjach matematyki. 14 praktyk nauczycielskich wspierających uczenie się, Fundacja Dobrej Edukacji, Warszawa 2023.
Mroczkowski A, Kultura uczenia się matematyki uczniów kończących II i III etap edukacyjny, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2019.
Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2001.
Okoń W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1987.
Pieter J., Wiedza osobista. Wprowadzenie do psychologii wiedzy, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1993.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły i stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U. 2017, poz. 356, s. 171), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000356/O/D20170356.pdf [dostęp: 19.02.2025].
Rubacha K., Metodologia badań nad edukacją, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2011.
Sarbiewska A., Partycypowanie uczniów w (samo)kształceniu na lekcjach języka angielskiego. Raport z badania nauczycielskiego, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska” 2023, nr 2, s. 211–232, https://journals.umcs.pl/j/article/view/15546 [dostęp: 19.02.2025].
Targońska J., Jak badać autonomię uczących się, „Języki Obce w Szkole” 2008, nr 6, s. 264–288.
Treliński G., Aspekty dydaktyczne zadań matematycznych, z. 3, [w:] tenże (red.), Planowanie i praktyka nauczania matematyki, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego, Kielce 1998.
Włodarski Z., Budohoska W. (red.), Psychologia uczenia się: praca zbiorowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998.
Wrona L., Uczenie się, [w:] T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. VI, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2004, s. 873–876.
Zaremba D., Sztuka nauczania matematyki w szkole podstawowej, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Gdańsk 2004.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.