Niedostosowanie społeczne w świetle ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich

Autor

DOI:

https://doi.org/10.25312/kiw.28_jlmg

Słowa kluczowe:

niedostosowanie społeczne, socjalizacja, rodzina, profilaktyka społeczna nieletnich, resocjalizacja, prawo nieletnich

Abstrakt

Zamiarem opracowania jest analiza zjawiska niedostosowania społecznego w świetle ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. W związku z tak postawionym celem w pierwszej kolejności przedstawiono zagadnienia ogólne oraz dokonano omówienia definicyjnego kontekstu niedostosowania społecznego. W dalszej części pracy wskazano na działania o charakterze profilaktycznym oraz strategie postępowania, które są kluczowe dla unikania i minimalizowania zachowań ryzykownych.

Wreszcie podjęto analizę zmian w prawodawstwie dotyczącym postępowań z osobami nieletnimi, sposobu ich karania oraz procesu resocjalizacji, a także przedstawiono refleksję na ten temat.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogramy autorów

  • Dominika Janik-Lis - Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie

    doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki socjologiczne, politolog, absolwentka studiów podyplomowych z zakresu pozyskiwania funduszy unijnych i zarządzania nimi, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i interwencji kryzysowej, zarządzania zasobami ludzkimi.

    Autorka i współautorka publikacji naukowych, uczestniczka konferencji. Koordynatorka projektów badawczych i aplikacyjnych. Jej zainteresowania badawcze to przede wszystkim: kompetencje społeczne, problematyka kapitału ludzkiego i społecznego oraz coachingu.

  • Monika Maj-Golianek - Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie

    doktor nauk humanistycznych w zakresie socjologii, psycholog, wykładowca, trener. Posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu szkoleń, warsztatów, w szczególności z rozwoju osobistego i kompetencji psychospołecznych. Koordynator projektów badawczo-szkoleniowych realizowanych we współpracy z MSWiA oraz Państwowym Instytutem Badawczym Ministerstwa Cyfryzacji. Jej zainteresowania badawcze to przede wszystkim: kompetencje społeczne, komunikacja i procesy grupowe, rozwój osobisty i zawodowy różnych grup społecznych.

  • Iwona Pietrkiewicz-Mańkowska - Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie

    adwokat, mediator, wykładowca WSPA w Lublinie. Specjalizuje się w prawie cywilnym, prawie gospodarczym oraz mediacji. Zdobyła tytuł magistra prawa na UMCS w Lublinie. W 2015 roku została wpisana na listę adwokatów ORA w Lublinie. Ukończyła studia podyplomowe na SGH w Warszawie w zakresie prawa handlowego oraz na KUL w Lublinie w zakresie mediacji. Wpisana jako stały mediator na listę Sądu Okręgowego w Lublinie. Prowadzi indywidualną praktykę we własnej kancelarii oraz zajęcia na WSPA w Lublinie na kierunku Socjologia w zakresie przedmiotów prawniczych.

Bibliografia

Czapów Cz., Wychowanie resocjalizacyjne. Elementy metodyki i diagnostyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978.

Czapów Cz., Jedlewski S., Pedagogika resocjalizacyjna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1971.

Ćmiel S. (red.), Nieprzystosowanie społeczne dzieci i młodzieży. Teoria i praktyka, Wydawnictwo WSGE, Józefów 2011.

Dobijański M., Kamiński A., Niedostosowanie społeczne nieletnich. Profilaktyka i resocjalizacja, Wydawnictwo Difin, Siedlce 2020.

Grzegorzewska M., Pedagogika specjalna, Wydawnictwo Państwowego Insty tutu Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 1959.

Jacher W., Przemiany więzi społecznej w rodzinie polskiej, [w:] H. Cudak (red.), Rodzina polska u progu XXI wieku, Wydawnictwo MSH-P, Łowicz 1997.

Kobes P., Głos prawa, „Przegląd Prawniczy Allerhanda” 2022, t. 5, nr 2(10), poz. 23, https://www.glosprawa.pl/artykul-278/ustawa-z-9-czerwca-2022-r-o-wspieraniui-resocjalizacji-nieletnich-uwagi-do-zagadnien-materialnoprawnych [dostęp: 25.03.2025].

Konarska-Wrzosek, Środki prawne umacniania funkcji opiekuńczo-wychowawczej i poczucia odpowiedzialności rodzin za wychowanie nieletnich (Uwagi na tle ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich), „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska” 1988, nr 181.

Korcyl-Wolska M., Postępowanie w sprawach nieletnich, Zakamycze, Kraków 2004.

Kowalska-Ehrlich B., Młodzież nieprzystosowana a prawo, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1988.

Lepalczyk I., Wykolejenia dzieci i dorosłych w małym mieście. Wybrane zagadnienia pedagogiczno-społeczne, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1972.

Lipkowski O., Resocjalizacja, WSiP, Warszawa 1980.

Lubowiecka J., Przystoso wanie psychospołeczne dziecka do przedszkola, WSiP, Warszawa 2000.

Makowski A., Niedostosowanie społeczne młodzieży i jej resocjalizacja, PWN, Warszawa 1994.

Malewska H., Mechanizmy socjalizacji a postawy, [w:] S. Nowak (red.), Teorie postaw, PWN, Warszawa 1973.

Malinowska M., Pierwsze: nie straszyć, [w:] J. Kamiński (red.), Problemy zagrożenia młodzieży uzależnieniem, COMPW-Z MEN, Warszawa 1989.

Mecander D., Profilaktyka uzależnień w szkole, https://womgorz.edu.pl/wp-content/uploads/2020/02/e-poradnik-profilaktyki-uzalenie-w-szkole-aktualizacja-2013.pdf [dostęp: 25.03.2025].

Mudrecka I., Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich z perspektywy współczesnych trendów w postępowaniu z nieletnimi, „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” 2024, t. XLIII, z. 1.

Nagórny J., Wychowanie do wartości, Wydawnictwo KUL, Lublin 2012.

Ostrowska K., Diagnozowanie psychologiczne nieprzystosowania społecznego dzieci i młodzieży, [w:] K. Ostrowska, E. Milewska, Diagnozowanie psychologiczne w kryminologii, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1986.

Pytka L., Pedagogika resocjalizacyjna. Wybrane zagadnienia teoretyczne, diagnostyczne i metodyczne, Wydawni ctwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Warszawa 2001.

Smyczyński T., Andrzejewski M., Prawo rodzinne i opiekuńcze, C.H. Beck, Warszawa 2020.

Strykowska J., Niedostosowanie społeczne dzieci w wieku szkolnym. Problemy. Diagnoza. Profilaktyka, Gnieźnieńska Wyższa Szkoła Humanistyczno-Menedżerska, Gniezno 2005.

Szacka B. Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003.

Tyszka Z., System metodologiczny wieloaspektowej integracji analizy życia rodzinnego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2001.

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. 1982 nr 35, poz. 228).

Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U. 2024, poz. 978).

Wysocka E., Wybrane problemy diagnozy niedostosowania społecznego – obszary, modele, zasady i sposoby rozpoznawania zjawiska, „Chowanna” 2006, t. 2(27).

Zaborowski Z, Rodzina jako grupa społeczno-wychowawcza, Nasza Księgarnia, Warszawa 1980.

Zajączkowski K., Profilaktyka zachowań dewiacyjnych dzieci i młodzieży, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2000.

okładka numeru Kultura i Wychowanie nr 2(28)/2025

Pobrania

Opublikowane

2026-02-11

Numer

Nr 2/28 (2025)

Dział

Artykuły

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Jak cytować

Niedostosowanie społeczne w świetle ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. (2026). Kultura I Wychowanie, 2/28, 41-56. https://doi.org/10.25312/kiw.28_jlmg