Ocena poziomu wiedzy na temat fizjoprofilaktyki urazów w piłce nożnej na podstawie badań ankietowych wśród piłkarzy amatorów
DOI:
https://doi.org/10.25312/ziwgib.851Słowa kluczowe:
piłka nożna, urazy sportowe, fizjoprofilaktyka, prewencja kontuzji, świadomość zawodnikówAbstrakt
Celem pracy była ocena poziomu wiedzy na temat fizjoprofilaktyki urazów wśród piłkarzy nożnych oraz analiza stosowania tej wiedzy w praktyce treningowej i rehabilitacyjnej.
Badaniami objęto 70 mężczyzn trenujących piłkę nożną na poziomie amatorskim. Średni wiek uczestników wynosił 23,03 ± 4,06 lat. Zastosowano autorski kwestionariusz obejmujący pytania dotyczące stosowanych form rozgrzewki, działań profilaktycznych, doświadczonych urazów, ich leczenia oraz skali odczuwanego bólu i zmęczenia.
Większość badanych (86%) wykazała bardzo dobry poziom wiedzy na temat fizjoprofilaktyki urazów. Regularne rozciąganie przed treningiem deklarowało 97% zawodników, a ćwiczenia siłowe stosowało 60%. Najczęściej zgłaszanym urazem było skręcenie stawu skokowego (doświadczyło go 54% badanych). Urazy mięśni i ścięgien stanowiły łącznie 46% wszystkich kontuzji.
Badani piłkarze cechowali się wysokim poziomem wiedzy na temat profilaktyki urazów i wdrażali wiele działań zapobiegawczych. Pomimo tego często doświadczali urazów, co wskazuje na potrzebę dalszego pogłębiania świadomości oraz personalizacji działań prewencyjnych. Uzyskane wyniki mogą stanowić podstawę do opracowania skuteczniejszych programów edukacyjnych i fizjoprofilaktycznych.
Pobrania
Bibliografia
Bakare U., Olivier B., Brandt C., Goldwana L. (2021), Injury prevention knowledge, beliefs, and practices among women's football teams in South Africa, „South Africa Journal of Sports Medicine”, vol. 33(1), s. 1–6.
Cardoso-Marinho B., Barbosa A., Bolling C., Marques J.P., Figueiredo P., Brito J. (2022), The perception of injury risk and prevention among football players: A systematic review, https://www.frontiersin.org/journals/sports-and-active-living/articles/10.3389/fspor.2022.1018752/full [dostęp: 28.04.2026].
Dokumenty PZPN (b.r.), https://pzpn.pl/federacja/dokumenty [dostęp: 31.08.2025].
Grygorowicz M., Podhorecka M. (red.) (2020), Kompendium fizjoprofilaktyki, Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
Gurau T.V., Gurau G., Musat C.L., Voinescu D.C., Anghel L., Onose G., Munteanu C., Onu I., Iordan D.A. (2023a), Epidemiology of injuries in professional and amateur football men (Part II), https://doi.org/10.3390/jcm12196293 [dostęp: 28.04.2026].
Gurau T.V., Gurau G., Voinescu D.C., Anghel L., Onose G., Iordan D.A., Munteanu C., Onu I., Musat C.L. (2023b), Epidemiology of injuries in men’s professional and amateur football (Part I), https://doi.org/10.3390/jcm12175569 [dostęp: 28.04.2026].
Hoef van de P.A., Brink M.S., Brauers J.J., van Smeden M., Gouttebarge V., Backx F.J.G. (2022), Adherence to an injury prevention program in male amateur football players is affected by players' age, experience and perceptions, https://doi.org/10.1136/bmjsem-2022-001328 [dostęp: 28.04.2026].
Krause M.A., Krause M.D., Sindera J. (2024), Specyfika środowiska pracy w zawodzie fizjoterapeuty – zarys problemu, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach”, nr 1(19), s. 21–35.
Krause M.D. (2025), Ocena poziomu wiedzy na temat fizjoprofilaktyki urazów u piłkarzy nożnych, Praca dyplomowa magisterska, Katowice: Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Nauk o Zdrowiu.
McAuley A.B.T., Hughes D.C., Tsaprouni L.G., Varley I., Suraci B., Roos T.R., Herbert A.J., Jackson D.T., Kelly A.L. (2023), A systematic review of the genetic predisposition to injury in football, https://doi.org/10.1007/s42978-022-00187-9 [dostęp: 31.08.2025].
Opis fizjoterapii. Zasady prywatności (2019), https://world.physio/sites/default/files/2021-05/PS-2019-Description-of-PT-Polish.pdf [dostęp: 31.08.2025].
Regulamin studiów w Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach. Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 49/2022 z dnia 29 czerwca 2022 r. Senatu SUM, https://student.sum.edu.pl/wp-content/uploads/2023/02/Regulamin-studiow.pdf [dostęp: 31.08.2025].
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 755 ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowego wykazu czynności zawodowych fizjoterapeuty (Dz.U. z 2018 r., poz. 1319).
Uchwała nr 384/I KRF Krajowej Rady Fizjoterapeutów z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie przyjęcia definicji oraz zakresu prowadzenia działalności fizjoprofilaktycznej, https://kif.info.pl/wp-content/uploads/2019/05/384_I_KRF_definicja_fizjoprofilaktyki_z_zalacznikiem.pdf [dostęp: 31.08.2025].
Ustawa z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (t.j. Dz.U. z 2007 r., nr 226, poz. 1675 ze zm.).
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz.U. z 2005 r., nr 155, poz. 1298 ze zm.).
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1488 ze zm.).
Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1213 ze zm.).
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.).
Zech A., Wellmann K. (2017), Perceptions of football players regarding injury risk factors and prevention strategies, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0176829 [dostęp: 31.08.2025].
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
