Efektywność ekonomiczna branży wodociągowo-kanalizacyjnej w aspekcie zrównoważonego rozwoju

Autor

DOI:

https://doi.org/10.25312/ziwgib.902

Słowa kluczowe:

efektywność ekonomiczna, gospodarka wodno-kanalizacyjna, zrównoważony rozwój, infrastruktura komunalna, analiza kosztów i korzyści, gospodarka obiegu zamkniętego

Abstrakt

Celem pracy było przedstawienie analizy efektywności ekonomicznej wprowadzenia rozwiązania technologicznego w pełnej skali technicznej, służącego do redukcji metali ciężkich ze ścieków, na przykładzie sektora wodociągowo-kanalizacyjnego w kontekście koncepcji zrównoważonego rozwoju. W artykule przedstawiono specyfikę branży, metody oceny efektywności inwestycji oraz zależności między efektywnością ekonomiczną, społeczną i środowiskową. Wykazano, że współczesne podejście do efektywności ekonomicznej wykracza poza klasyczne wskaźniki finansowe i obejmuje także długookresowe efekty ekologiczne oraz społeczne. Przedstawiona analiza kosztów i korzyści zawiera symulację kosztochłonności oraz możliwego zwrotu inwestycji dotyczącej redukcji metali ciężkich ze ścieków przemysłowych w funkcjonującej stacji utylizacji emulsji olejowych. Przedstawiona analiza przeprowadzona na podstawie danych technologicznych i ekonomicznych (wycena inwestycji oraz koszt eksploatacji) wskazuje, że projekt ten należy traktować nie tylko jako modernizację technologiczną, lecz jako instrument zarządzania efektywnością ekonomiczną, ryzykiem środowiskowym oraz wartością strategiczną przedsiębiorstwa. Uwzględniając koszt inwestycyjny, analiza wykazała, że zwrot z inwestycji będzie możliwy po okresie pięciu lat.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogramy autorów

  • Łukasz Żoczek - AQUA S.A.

    Wieloletni pracownik spółki wodociągowo-kanalizacyjnej AQUA S.A. Absolwent studiów Executive Doctor of Business Administration i Executive Master of Business Administration Wydziału Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Absolwent Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego. Dziedziny badawcze: technologie oczyszczania wody i ścieków, zrównoważony rozwój. Współautor artykułów w czasopismach naukowych. 

  • Arkadiusz Kocot - AQUA S.A.

    Prezes AQUA S.A., z branżą wodno-kanalizacyjną związany od 2007 roku. Absolwent Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, magister zarządzania finansami przedsiębiorstw. Od 1992 roku sprawował funkcje w zarządach i radach nadzorczych spółek z udziałem kapitału prywatnego, komunalnego i Skarbu Państwa.

  • Klaudiusz Grübel - Uniwersytet Bielsko-Bialski

    Doktor habilitowany w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych, dyscyplina inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka. Profesor Uczelni w Uniwersytecie Bielsko-Bialskim. Dziedziny badawcze: technologia wody i ścieków, zaawansowane metody usuwania zanieczyszczeń. Autor wielu artykułów w czasopismach naukowych i monografiach.

Bibliografia

Al-Khatib L.A., Al-Hanaktah A.M. (2025), Wastewater Treatment Plant Upgrade and Its Interlinkages with the Sustainable Development Goals, „Resources”, https://www.researchgate.net/publication/390693243_Wastewater_Treatment_Plant_Upgrade_and_Its_Interlinkages_with_the_Sustainable_Development_Goals [dostęp: 12.08.2026].

Alloway B.J. (2013), Heavy metals in soils: Trace metals and metalloids in soils and their bioavailability (3rd ed.), Dordrecht: Springer.

Baza Danych Lokalnych (BDL) (2023), Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.

Boardman A.E., Greenberg D.H., Vining A.R., Weimer D.L. (2018), Cost–benefit analysis: Concepts and practice (5th ed.), Cambridge: Cambridge University Press.

Camargo F.P., Tonello P.S., dos Santos A.C.A., Duarte I.C.S. (2016), Removal of toxic metals from sewage sludge through chemical, physical, and biological treatments – a review, „Water, Air, & Soil Pollution”, vol. 227(12), art. 433, https://doi.org/10.1007/s11270-016-3141-3

Chrapczyńska A., Chandzlik M., Kosior A., Nikiel K., Puchalik A., Szufłat D., Jurzak M., Żoczek Ł., Grübel K. (2025a), Wpływ wartości pH oraz czasu mieszania na neutralizację i strącanie metali ciężkich w ściekach przemysłowych pochodzących z przetworzenia emulsji olejowych, „Gaz, Woda, Technika Sanitarna”, nr 7–8, s. 23–28. https://doi.org/10.15199/17.2025.7-8.4

Chrapczyńska A., Chandzlik M., Kosior A., Nikiel K., Puchalik A., Szufłat D., Jurzak M., Żoczek Ł., Grübel K. (2025b), The possibility of the neutralisation and precipitation of heavy metals in industrial wastewater from oil emulsion processing, „Journal of Ecological Engineering”, vol. 26(6), s. 402–409, https://doi.org/10.12911/22998993/202752

Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/dyrektywa-2000-60-we-ustanawiajaca-ramy-wspolnotowego-dzialania-w-dziedzinie-67427579 [dostęp: 12.08.2026].

Eccles R., Serafeim G., Ioannou I. (2014), The Impact of Corporate Sustainability on Organizational Processes and Performance, „Management Science”, vol. 60(11), s. 2835–2857, https://doi.org/10.1287/mnsc.2014.1984

Espinoza-Guillen J.A., Alderete-Malpartida M.B., Gallegos-Huaman R.L., Paz-Rosales Y.M., Dommguez-Vivar R.M., Bujaico-León C. (2022), Ecological risk assessment and identification of sources of heavy metals contamination in sewage sludge from municipal wastewater treatment plants in the Metropolitan Area of Lima-Callao, „Environment, Development and Sustainability”, vol. 26(10), s. 1559–1590, https://doi.org/10.1007/s10668-022-02774-w

Fu B., Wu J., Chen S., Cheng J., Zheng Z., Zhang Y., Lin X., Xiao L. (2025), Does resource recovery and utilization improve environmental and economic performance of rural wastewater treatment plants? A case study in Xiamen, China, „Water Research”, vol. 283(1), 121734, https://doi.org/10.1016/j.watres.2025.123791

Gawdzik J. (2012), Mobilność wybranych metali ciężkich w osadach ściekowych, Kielce: Wydawnictwo Politechniki Świętokrzyskiej.

Geng H., Xu Y., Zheng L., Gong H., Dai L., Dai X. (2020), An overview of removing heavy metals from sewage sludge: Achievements and perspectives, „Environmental Pollution”, vol. 266(2), art. 115375, https://doi.org/10.1016/j.envpol.2020.115375

Hernández-Chover V., Castellet-Viciano L., Fuentes R., & Hernández-Sancho F. (2023), Circular economy and efficiency to ensure the sustainability in the wastewater treatment plants, „Journal of Cleaner Production”, vol. 384(9), art. 135994, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.135563

Khumarova N., Mahats N., Kakabadze G. (2025), Assessment of Economic Greening Efficiency in Water Resource Management, „Economics Ecology Socium”, vol. 9(1), s. 1–15, https://doi.org/10.61954/2616-7107/2025.9.1-1

Krishnan S., Zulkapli N.S., Kamyab H., Taib S.M., Din M.F.B.M., Majid Z.A., Chaiprapat S., Kenzo I., Ichikawa Y., Nasrullah M., Chelliapan S., Othman N. (2021), Current technologies for recovery of metals from industrial wastes: An overview, „Environmental Technology & Innovation”, vol. 22, art. 101525, https://doi.org/10.1016/j.eti.2021.101525

Kurniawan T.A., Chan G.Y.S., Lo W.H., Babel S. (2006), Physico-chemical treatment techniques for wastewater laden with heavy metals, „Chemical Engineering Journal”, vol. 118(1–2), s. 83–98, https://doi.org/10.1016/j.cej.2006.01.015

Masi F., Rizzo A., Regelsberger M. (2017), The role of constructed wetlands in a new circular economy, resource oriented, and ecosystem services paradigm, „Journal of Environmental Management”, vol. 216, s. 275–284, https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2017.11.086

Pogłódek A. (2024), Dostęp do wody jako podstawowe prawo człowieka: otoczenie prawa międzynarodowego oraz funkcjonowanie instrumentów krajowych, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/PDF/2024/PRAWA%20PODSTAWOWE/2024_PrawaP_A_Poglodek_Dostep_do_wody_jako_podstawowe_prawo_czlowieka.pdf [dostęp: 14.02.2026].

Qayoom U., Bhat S.U., Ahmad I., Kumar A. (2022), Assessment of potential risks of heavy metals from wastewater treatment plants of Srinagar city, „International Journal of Environmental Science and Technology”, vol. 19, s. 9027–9046, https://doi.org/10.1007/s13762-021-03612-8

Rani A., Snyder S., Kim H., Lei Z., Pan S. (2022), Pathways to a net-zero-carbon water sector through energy-extracting wastewater technologies, „Clean Water”, vol. 5(1), s. 1–17, https://doi.org/10.1038/s41545-022-00197-8

Riediger P.I., Marques G., Dalcin A.P., Frediani Jardin P., Magalhães Filho F.M., Persson K.M. (2025), Improving sanitation strategies through coordinated investment on wastewater treatment reuse and water supply at the watershed scale: A Brazilian view of water security, „Water Policy”, vol. 27(2), s. 182–203, https://doi.org/10.2166/wp.2025.168

Samuelson P.A., Nordhaus W.D. (2010), Ekonomia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Tchobanoglous G., Burton F.L., Stensel H.D. (2014), Wastewater engineering: Treatment and resource recovery, New York–Columbus: McGraw-Hill Education.

Tietenberg T., Lewis L. (2018), Environmental and natural resource economics, New York: Routledge.

Yang J., Li J., van Vliet M.T.H., Jones E., Huang Z., Liu M., Bi J. (2024), Economic risks hidden in local water pollution and global markets: A retrospective analysis (1995–2010) and future perspectives on sustainable development goal 6, „Water Research”, vol. 244, art. 120627, https://doi.org/10.1016/j.watres.2024.121216

You M., Hu Y., Yan Y., Yao J. (2021), Speciation Characteristics and Ecological Risk Assessment of Heavy Metals in Municipal Sludge of Huainan, China, „Molecules”, vol. 26(21), art. 6711, https://doi.org/10.3390/molecules26216711

Zhang H., Huang Y., Zhou S., Wei L., Guo Z., Li J. (2020), Pollution level and risk assessment of heavy metals in sewage sludge from eight wastewater treatment plants in Wuhu City, China, „Spanish Journal of Agricultural Research”, vol. 18(2), art. e1103, https://doi.org/10.5424/sjar/2020182-15796

Zhang Y., Khan S., Swallow B., Liu W., Zhao M. (2022), Coupling coordination analysis of China’s water resources utilization efficiency and economic development level, „Journal of Cleaner Production”, vol. 357, art. 131897, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.133874

Żoczek Ł., Dudziak M. (2022), Types and valorization of sludge generated in water treatment processes, „Architecture Civil Engineering Environment”, vol. 15(1), s. 115–121, https://doi.org/10.21307/ACEE-2022-010

Pobrania

Opublikowane

2026-11-16

Oświadczenie o dostępności danych

Brak danych.

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Efektywność ekonomiczna branży wodociągowo-kanalizacyjnej w aspekcie zrównoważonego rozwoju. (2026). Zarządzanie Innowacyjne W Gospodarce I Biznesie , 2/43, 98-115. https://doi.org/10.25312/ziwgib.902

Podobne artykuły

161-170 z 258

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.