Problematyka eksploatacji pojazdów nisko i zero emisyjnych w transporcie publicznym
DOI:
https://doi.org/10.25312/ziwgib.886Słowa kluczowe:
pojazdy niskoemisyjne, pojazdy zeroemisyjne, ekologia, rynek motoryzacyjny, transport publicznyAbstrakt
The article addresses the issue of operating low- and zero-emission vehicles in public transport systems in the context of current legal, technological, and economic conditions. The transformation of bus fleets, driven by the European Union’s climate policy and national decarbonization strategies, is leading to the gradual replacement of conventional vehicles with electric, hydrogen, hybrid, and alternative-fuel buses. The study discusses key operational aspects related to the implementation of modern drivetrains, including challenges concerning charging and refueling infrastructure, availability of connection capacities, depot operations, timetable planning, and vehicle maintenance and servicing costs. Special attention is given to the analysis of the total cost of ownership (TCO), indicating that despite higher initial investment costs, zero-emission vehicles can provide long-term benefits through lower energy expenses, reduced pollutant emissions, and decreased urban noise levels.
Pobrania
Bibliografia
Audytel. Analiza kosztów i korzyści związanych z wykorzystaniem autobusów zeroemisyjnych dla gminy Olsztyn (2021), https://olsztyn.eu/fileadmin/energia/AKK/2021/20210930_AKK_Olsztyn_wersja_po_II_turze_uwag_na_konsultacje.pdf [dostęp: 25.02.2026].
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1161 z dnia 20 czerwca 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego, PE/57/2019/REV/2.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, PE-CONS79/2/14 REV 2.
Gis M. (2017), Przegląd napędów i paliw stosowanych w autobusach miejskich, „Transport Samochodowy”, z. 1, s. 65–84.
Glinka T., Fice M., Setlak R. (2006), Hybrydowy napęd pojazdu miejskiego, „Zeszyty Problemowe – Maszyny Elektryczne”, nr 75, s. 95–100.
Janczewski J., Janczewska D. (2022), Zrównoważona mobilność miejska – dobre praktyki, „Zarządzanie Innowacyjne w Gospodarce i Biznesie”, nr 33(2), s. 165–196.
Król E., Flekiewicz M. (1997), Gaz ziemny jako paliwo do napędu pojazdów samochodowych – doświadczenia i perspektywy, „Nafta – Gaz”, nr 7–8, s. 327–331.
Kujda P., Pawlak K. (2020), Ekologiczne rozwiązania zrównoważonego transportu publicznego – niskoemisyjność i bezemisyjność środków komunikacji miejskiej, „Journal of TransLogistics”, vol. 16, s. 67–78.
Merkisz J., Pielecha J., Gis W., Gis M., Jasiński R. (2015), Ocena porównawcza emisji zanieczyszczeń spalin autobusów: zasilanego CNG i olejem napędowym, „Combustion Engines”, vol. 54(3), s. 775–781.
Odbiór stacji ładowania pojazdów elektrycznych krok po kroku (2019), Warszawa: Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności.
Pełna gama zelektryfikowanych autobusów miejskich i najnowszy autokar Volvo na Warsaw Bus Expo (2019), https://www.volvobuses.com/pl/news/2019/march/pe_na-gama-zelektryfikowanych-autobusow-miejskich-.html [dostęp: 25.02.2026].
Rącka I., Szczupak L. (2025), Zrównoważony rozwój transportu zbiorowego w średnich miastach w Polsce: stan obecny, wyzwania i plany na przyszłość, „Studia Miejskie”, vol. 49, s. 59–71.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1804 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych i uchylenia dyrektywy 2014/94/UE (Tekst mający znaczenie dla EOG), Dz.U. UE L 234, 22.9.2023.
Rusak Z. (2010), Rodzina hybrydowych autobusów z Bolechowa powiększa się, „Autobusy: technika, eksploatacja, systemy transportowe”, R. 11, nr 4, s. 18–23.
Rusak Z. (2018), Mercedes-Benz Citaro C2 Light Hybrid: Autobus roku 2019, „Autobusy: technika, eksploatacja, systemy transportowe”, R. 19, nr 10, s. 12–19.
Shell LNG Outlook 2024 (2004), https://www.shell.com/what-we-do/oil-and-natural-gas/liquefied-natural-gas-lng/lng-outlook-2024.html [dostęp: 28.04.2026].
Stacje wodorowe w Polsce (2026), http://gashd.eu/wodor-h2/stacje-wodorowe-w-polsce/ [dostęp: 25.02.2026].
Targowski F., Wójtowicz S., Sochacki T. (2025), Transport i mobilność w ujęciu historycznym i współczesnym, [w:] G. Tchorek, M. Kołtuniak (red.), Wybrane aspekty transformacji klimatycznej i energetycznej, Warszawa: Sekcja Wydawnicza Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, s. 73–91.
Wojewoda P. (2012), Metodyka doboru silnika spalinowego do wybranej konfiguracji napędu hybrydowego autobusu miejskiego, Rozprawa doktorska, Rzeszów: Politechnika Rzeszowska.
Wolański M. (2023), Analiza rozwoju zeroemisyjnego, zbiorowego transportu drogowego (autobusy, trolejbusy, tramwaje) w Polsce wraz z rekomendacjami działań legislacyjnych i pozalegislacyjnych dla administracji publicznej i samorządowej, które będą dostosowane do krajowych warunków ekonomiczno-społecznych, https://zpp.pl/storage/library/2024-08/de94151f1c57314de4aac513d478eb63.pdf [dostęp: 23.04.2026].
Wolański W. (2012), LNG – ekologiczne paliwo w autobusach marki Solbus, https://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-LODC-0003-0020/c/wolanski_LNG_ss_1_2012.pdf [dostęp: 25.02.2026].
Wołoszyn R. (2012), Technologia redukcji spalin Euro 6 dla autobusów: rozwiązania na przykładzie silników firmy MAN, „Autobusy: technika, eksploatacja, systemy transportowe”, R. 13, nr 10, s. 22–26.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
