Efektywność ekonomiczna branży wodociągowo-kanalizacyjnej w aspekcie zrównoważonego rozwoju
DOI:
https://doi.org/10.25312/ziwgib.902Słowa kluczowe:
efektywność ekonomiczna, gospodarka wodno-kanalizacyjna, zrównoważony rozwój, infrastruktura komunalna, analiza kosztów i korzyści, gospodarka obiegu zamkniętegoAbstrakt
Celem pracy było przedstawienie analizy efektywności ekonomicznej wprowadzenia rozwiązania technologicznego w pełnej skali technicznej, służącego do redukcji metali ciężkich ze ścieków, na przykładzie sektora wodociągowo-kanalizacyjnego w kontekście koncepcji zrównoważonego rozwoju. W artykule przedstawiono specyfikę branży, metody oceny efektywności inwestycji oraz zależności między efektywnością ekonomiczną, społeczną i środowiskową. Wykazano, że współczesne podejście do efektywności ekonomicznej wykracza poza klasyczne wskaźniki finansowe i obejmuje także długookresowe efekty ekologiczne oraz społeczne. Przedstawiona analiza kosztów i korzyści zawiera symulację kosztochłonności oraz możliwego zwrotu inwestycji dotyczącej redukcji metali ciężkich ze ścieków przemysłowych w funkcjonującej stacji utylizacji emulsji olejowych. Przedstawiona analiza przeprowadzona na podstawie danych technologicznych i ekonomicznych (wycena inwestycji oraz koszt eksploatacji) wskazuje, że projekt ten należy traktować nie tylko jako modernizację technologiczną, lecz jako instrument zarządzania efektywnością ekonomiczną, ryzykiem środowiskowym oraz wartością strategiczną przedsiębiorstwa. Uwzględniając koszt inwestycyjny, analiza wykazała, że zwrot z inwestycji będzie możliwy po okresie pięciu lat.
Pobrania
Bibliografia
Al-Khatib L.A., Al-Hanaktah A.M. (2025), Wastewater Treatment Plant Upgrade and Its Interlinkages with the Sustainable Development Goals, „Resources”, https://www.researchgate.net/publication/390693243_Wastewater_Treatment_Plant_Upgrade_and_Its_Interlinkages_with_the_Sustainable_Development_Goals [dostęp: 12.08.2026].
Alloway B.J. (2013), Heavy metals in soils: Trace metals and metalloids in soils and their bioavailability (3rd ed.), Dordrecht: Springer.
Baza Danych Lokalnych (BDL) (2023), Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Boardman A.E., Greenberg D.H., Vining A.R., Weimer D.L. (2018), Cost–benefit analysis: Concepts and practice (5th ed.), Cambridge: Cambridge University Press.
Camargo F.P., Tonello P.S., dos Santos A.C.A., Duarte I.C.S. (2016), Removal of toxic metals from sewage sludge through chemical, physical, and biological treatments – a review, „Water, Air, & Soil Pollution”, vol. 227(12), art. 433, https://doi.org/10.1007/s11270-016-3141-3
Chrapczyńska A., Chandzlik M., Kosior A., Nikiel K., Puchalik A., Szufłat D., Jurzak M., Żoczek Ł., Grübel K. (2025a), Wpływ wartości pH oraz czasu mieszania na neutralizację i strącanie metali ciężkich w ściekach przemysłowych pochodzących z przetworzenia emulsji olejowych, „Gaz, Woda, Technika Sanitarna”, nr 7–8, s. 23–28. https://doi.org/10.15199/17.2025.7-8.4
Chrapczyńska A., Chandzlik M., Kosior A., Nikiel K., Puchalik A., Szufłat D., Jurzak M., Żoczek Ł., Grübel K. (2025b), The possibility of the neutralisation and precipitation of heavy metals in industrial wastewater from oil emulsion processing, „Journal of Ecological Engineering”, vol. 26(6), s. 402–409, https://doi.org/10.12911/22998993/202752
Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/dyrektywa-2000-60-we-ustanawiajaca-ramy-wspolnotowego-dzialania-w-dziedzinie-67427579 [dostęp: 12.08.2026].
Eccles R., Serafeim G., Ioannou I. (2014), The Impact of Corporate Sustainability on Organizational Processes and Performance, „Management Science”, vol. 60(11), s. 2835–2857, https://doi.org/10.1287/mnsc.2014.1984
Espinoza-Guillen J.A., Alderete-Malpartida M.B., Gallegos-Huaman R.L., Paz-Rosales Y.M., Dommguez-Vivar R.M., Bujaico-León C. (2022), Ecological risk assessment and identification of sources of heavy metals contamination in sewage sludge from municipal wastewater treatment plants in the Metropolitan Area of Lima-Callao, „Environment, Development and Sustainability”, vol. 26(10), s. 1559–1590, https://doi.org/10.1007/s10668-022-02774-w
Fu B., Wu J., Chen S., Cheng J., Zheng Z., Zhang Y., Lin X., Xiao L. (2025), Does resource recovery and utilization improve environmental and economic performance of rural wastewater treatment plants? A case study in Xiamen, China, „Water Research”, vol. 283(1), 121734, https://doi.org/10.1016/j.watres.2025.123791
Gawdzik J. (2012), Mobilność wybranych metali ciężkich w osadach ściekowych, Kielce: Wydawnictwo Politechniki Świętokrzyskiej.
Geng H., Xu Y., Zheng L., Gong H., Dai L., Dai X. (2020), An overview of removing heavy metals from sewage sludge: Achievements and perspectives, „Environmental Pollution”, vol. 266(2), art. 115375, https://doi.org/10.1016/j.envpol.2020.115375
Hernández-Chover V., Castellet-Viciano L., Fuentes R., & Hernández-Sancho F. (2023), Circular economy and efficiency to ensure the sustainability in the wastewater treatment plants, „Journal of Cleaner Production”, vol. 384(9), art. 135994, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.135563
Khumarova N., Mahats N., Kakabadze G. (2025), Assessment of Economic Greening Efficiency in Water Resource Management, „Economics Ecology Socium”, vol. 9(1), s. 1–15, https://doi.org/10.61954/2616-7107/2025.9.1-1
Krishnan S., Zulkapli N.S., Kamyab H., Taib S.M., Din M.F.B.M., Majid Z.A., Chaiprapat S., Kenzo I., Ichikawa Y., Nasrullah M., Chelliapan S., Othman N. (2021), Current technologies for recovery of metals from industrial wastes: An overview, „Environmental Technology & Innovation”, vol. 22, art. 101525, https://doi.org/10.1016/j.eti.2021.101525
Kurniawan T.A., Chan G.Y.S., Lo W.H., Babel S. (2006), Physico-chemical treatment techniques for wastewater laden with heavy metals, „Chemical Engineering Journal”, vol. 118(1–2), s. 83–98, https://doi.org/10.1016/j.cej.2006.01.015
Masi F., Rizzo A., Regelsberger M. (2017), The role of constructed wetlands in a new circular economy, resource oriented, and ecosystem services paradigm, „Journal of Environmental Management”, vol. 216, s. 275–284, https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2017.11.086
Pogłódek A. (2024), Dostęp do wody jako podstawowe prawo człowieka: otoczenie prawa międzynarodowego oraz funkcjonowanie instrumentów krajowych, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/PDF/2024/PRAWA%20PODSTAWOWE/2024_PrawaP_A_Poglodek_Dostep_do_wody_jako_podstawowe_prawo_czlowieka.pdf [dostęp: 14.02.2026].
Qayoom U., Bhat S.U., Ahmad I., Kumar A. (2022), Assessment of potential risks of heavy metals from wastewater treatment plants of Srinagar city, „International Journal of Environmental Science and Technology”, vol. 19, s. 9027–9046, https://doi.org/10.1007/s13762-021-03612-8
Rani A., Snyder S., Kim H., Lei Z., Pan S. (2022), Pathways to a net-zero-carbon water sector through energy-extracting wastewater technologies, „Clean Water”, vol. 5(1), s. 1–17, https://doi.org/10.1038/s41545-022-00197-8
Riediger P.I., Marques G., Dalcin A.P., Frediani Jardin P., Magalhães Filho F.M., Persson K.M. (2025), Improving sanitation strategies through coordinated investment on wastewater treatment reuse and water supply at the watershed scale: A Brazilian view of water security, „Water Policy”, vol. 27(2), s. 182–203, https://doi.org/10.2166/wp.2025.168
Samuelson P.A., Nordhaus W.D. (2010), Ekonomia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tchobanoglous G., Burton F.L., Stensel H.D. (2014), Wastewater engineering: Treatment and resource recovery, New York–Columbus: McGraw-Hill Education.
Tietenberg T., Lewis L. (2018), Environmental and natural resource economics, New York: Routledge.
Yang J., Li J., van Vliet M.T.H., Jones E., Huang Z., Liu M., Bi J. (2024), Economic risks hidden in local water pollution and global markets: A retrospective analysis (1995–2010) and future perspectives on sustainable development goal 6, „Water Research”, vol. 244, art. 120627, https://doi.org/10.1016/j.watres.2024.121216
You M., Hu Y., Yan Y., Yao J. (2021), Speciation Characteristics and Ecological Risk Assessment of Heavy Metals in Municipal Sludge of Huainan, China, „Molecules”, vol. 26(21), art. 6711, https://doi.org/10.3390/molecules26216711
Zhang H., Huang Y., Zhou S., Wei L., Guo Z., Li J. (2020), Pollution level and risk assessment of heavy metals in sewage sludge from eight wastewater treatment plants in Wuhu City, China, „Spanish Journal of Agricultural Research”, vol. 18(2), art. e1103, https://doi.org/10.5424/sjar/2020182-15796
Zhang Y., Khan S., Swallow B., Liu W., Zhao M. (2022), Coupling coordination analysis of China’s water resources utilization efficiency and economic development level, „Journal of Cleaner Production”, vol. 357, art. 131897, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.133874
Żoczek Ł., Dudziak M. (2022), Types and valorization of sludge generated in water treatment processes, „Architecture Civil Engineering Environment”, vol. 15(1), s. 115–121, https://doi.org/10.21307/ACEE-2022-010
Opublikowane
Oświadczenie o dostępności danych
Brak danych.
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.