ZARZĄDZANIE INNOWACYJNE W GOSPODARCE I BIZNESIE NR 1(42)/2026
e-ISSN 2391-5129
Aleksandra Osiak https://orcid.org/0009-0009-6660-6930 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
e-mail: aleksandra.osiak@onet.com.pl
Sofia Mużacz https://orcid.org/0009-0005-4760-4543 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
e-mail: sofiabella@wp.pl
Nadia Dudziak https://orcid.org/0009-0006-2866-1312 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
e-mail: nadia.dudziak@poczta.fm
https://doi.org/10.25312/ziwgib.885
Celem artykułu jest analiza zjawiska greenwashingu w bran-ży kosmetycznej, a także identyfikacja jego uwarunkowań, mechanizmów i konsekwencji dla rynku oraz konsumentów. Opracowanie ma charakter analityczno-przeglądowy i opiera się na krytycznej analizie literatury przedmiotu, regulacji praw-nych oraz praktyk rynkowych stosowanych przez przedsiębior-stwa kosmetyczne. Wyniki analizy wskazują, że greenwashing przejawia się przede wszystkim w stosowaniu nieprecyzyj-nych deklaracji marketingowych, selektywnym eksponowaniu cech produktów oraz wykorzystywaniu niewiarygodnych ozna-czeń ekologicznych. Zjawisko to jest napędzane rosnącym popytem na produkty postrzegane jako przyjazne środowisku, niedostatecznym poziomem regulacji oraz relatywnie niskimi kosztami działań komunikacyjnych w porównaniu z rzeczywistą transformacją procesów produkcyjnych. Jednocześnie stwier-dzono, że praktyki greenwashingu prowadzą do erozji zaufania konsumentów, osłabienia wiarygodności marek oraz zaburzeń
konkurencji na rynku. Wnioski z przeprowadzonej analizy wska-zują, że skuteczne ograniczenie greenwashingu wymaga sko-ordynowanych działań obejmujących wzmocnienie regulacji prawnych, rozwój systemów wiarygodnej certyfikacji, zwiększe-nie transparentności działań przedsiębiorstw oraz podniesienie poziomu świadomości konsumenckiej.
This article analyses the phenomenon of greenwashing in the cosmetics industry and identifies its determinants, mechanisms, and consequences for the market and consumers. The study of-fers a critical analysis of the subject literature, legal regulations, and market practices used by cosmetics companies. The results of the analysis indicate that greenwashing is manifested primar-ily through the use of vague marketing claims, the selective highlighting of product features, and the application of unreli-able ecological labels. The phenomenon is driven by the grow-ing demand for environmentally friendly products, insufficient regulatory frameworks, and the relatively low cost of marketing communication compared to the implementation of genuine changes in production processes. At the same time, it has been found that greenwashing practices lead to an erosion of con-sumer trust, a decline in brand credibility, and distortions in mar-ket competition. It is argued that effectively limiting greenwash-ing requires coordinated actions, including strengthening legal regulations, developing reliable certification systems, increasing corporate transparency, and improving consumer awareness.
Wzrost świadomości ekologicznej konsumentów oraz rosnąca presja społeczna na przedsiębiorstwa w zakresie ochrony środowiska i społecznej odpowiedzialności biznesu sprawiły, że zagadnienia zrównoważonego rozwoju stały się istotnym elemen-tem strategii rynkowych wielu firm. Szczególnie widoczne jest to w branży kosme-tycznej, gdzie konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na skład produktów, pocho-dzenie surowców, etyczne aspekty produkcji oraz wpływ działalności przedsiębiorstw na środowisko naturalne. W odpowiedzi na te oczekiwania firmy sięgają po narzędzia zielonego marketingu, których celem jest budowanie wizerunku marki jako ekologicz-nej i odpowiedzialnej. W praktyce jednak działania te nie zawsze znajdują odzwiercie-
dlenie w rzeczywistych zmianach w procesach produkcyjnych czy łańcuchach dostaw. Zjawisko to określane jest mianem greenwashingu i stanowi istotne wyzwanie zarów-no dla konsumentów, jak i dla wiarygodności całego sektora kosmetycznego.
Celem niniejszego artykułu jest analiza zjawiska greenwashingu w przemy-śle kosmetycznym ze szczególnym uwzględnieniem jego mechanizmów, przyczyn oraz konsekwencji w postaci tak zwanego zielonego ryzyka reputacji.
Termin greenwashing wywodzi się z języka angielskiego, gdzie słowo green odnosi się do ekologii, natomiast washing stanowi metaforę „wybielania” wizerunku przed-siębiorstwa. W języku polskim pojęcie to bywa określane jako ekościema lub mydle-nie oczu ekologią.
Po raz pierwszy termin ten został użyty w 1986 roku przez dziennikarza i ekologa Jaya Westervelda, który opisał praktyki hoteli zachęcających gości do rzadszej wymia-ny ręczników pod pretekstem troski o środowisko, podczas gdy rzeczywistym celem było ograniczenie kosztów operacyjnych (Delmas, Burbano, 2011). Od lat osiem-dziesiątych XX wieku, wraz z rozwojem koncepcji CSR oraz wzrostem świadomości ekologicznej społeczeństw, zjawisko greenwashingu zaczęło dynamicznie się nasilać. Greenwashing można zdefiniować jako zbiór działań marketingowych i komunikacyj-nych podejmowanych przez przedsiębiorstwa w celu kreowania wizerunku produktów lub marek jako ekologicznych przy jednoczesnym braku realnych, potwierdzonych działań prośrodowiskowych (Golonka, 2020). Efektem tych praktyk jest wprowadza-nie konsumentów w błąd poprzez selektywny dobór informacji, stosowanie nieprecy-zyjnych sformułowań, symboliki ekologicznej lub niezweryfikowanych certyfikatów.
Rys. 1. Sześć grzechów greenwashingu
Źródło: Karwowska, 2020.
W przemyśle kosmetycznym greenwashing przybiera szczególnie wyrafinowa-ne formy. Wynika to z faktu, że produkty kosmetyczne są bezpośrednio związane ze zdrowiem konsumentów, a jednocześnie proces ich produkcji obejmuje wiele eta-pów generujących potencjalne obciążenia środowiskowe.
Jednym z podstawowych mechanizmów greenwashingu jest wykorzystywanie terminów, takich jak naturalny, eko, bio czy clean beauty, które nie mają jedno-znacznych definicji prawnych. Umożliwia to producentom swobodne posługiwanie się tymi określeniami nawet w sytuacji, gdy produkt zawiera jedynie niewielki odse-tek składników pochodzenia naturalnego (Environmental claims in the EU. Invento-ry and reliability assessment, 2020).
Charakterystyczne jest również koncentrowanie przekazu marketingowego na jednym wybranym aspekcie produktu, na przykład opakowaniu pochodzącym z recyklingu, przy jednoczesnym pomijaniu informacji o energochłonnych proce-sach produkcyjnych, stosowaniu mikroplastiku czy syntetycznych substancji che-micznych. Tego rodzaju selektywna komunikacja prowadzi do zniekształcenia cało-ściowego obrazu wpływu produktu na środowisko.
Do najczęściej spotykanych praktyk greenwashingu w branży kosmetycznej należą: – eksponowanie braku stosowania składników, których użycie jest prawnie za-
kazane, jako unikalnej cechy produktu,
stosowanie własnych, niecertyfikowanych oznaczeń ekologicznych oraz zie-lonej kolorystyki opakowań,
brak transparentnych i weryfikowalnych źródeł potwierdzających deklaracje środowiskowe,
sugerowanie ekologiczności produktu poprzez pojedynczy element, na przy-kład oznaczenie vegan formula, bez całościowej oceny cyklu życia produktu.
Przyczyny stosowania praktyk greenwashingu w przemyśle kosmetycznym są wie-loaspektowe i wynikają zarówno z presji rynkowej, jak i z luk regulacyjnych oraz psychologii konsumenta. Jednym z kluczowych czynników jest rosnący popyt na produkty postrzegane jako ekologiczne. Konsumenci coraz częściej identyfikują się z wartościami ekologicznymi i zdrowotnymi, co skłania przedsiębiorstwa do ada-ptowania przekazu marketingowego w kierunku prośrodowiskowym, nawet wtedy gdy nie zostają wprowadzone realne działania wspierające zrównoważony rozwój (Testa i in., 2011; 2024).
Dodatkowo brak jednoznacznych norm i regulacji prawnych dotyczących stoso-wania takich terminów, jak eko, naturalny czy przyjazny środowisku, ułatwia firmom prezentowanie produktów jako bardziej ekologicznych, niż są w rzeczywistości. W Unii Europejskiej i na świecie wciąż trwają prace nad ujednoliceniem zasad we-
ryfikacji i standaryzacji ekologicznych deklaracji produktowych, co tylko częściowo ogranicza możliwość nadużyć (Suphasomboon, Vassanadumrongdee, 2025).
Nie bez znaczenia jest też strategiczna kalkulacja ekonomiczna przedsiębiorstw. Koszty związane z rzeczywistą transformacją procesów produkcyjnych na bardziej ekologiczne często przewyższają potencjalne zyski, natomiast działania komunika-cyjne są względnie tańsze i przynoszą szybsze efekty wizerunkowe, co prowadzi do częstszego stosowania powierzchownych deklaracji proekologicznych bez istot-nych zmian operacyjnych (Kaur, Subburayan, 2024).
Równie ważnym czynnikiem jest fragmentaryzacja oceny produktów przez konsumentów – konsumenci często skupiają się na pojedynczych elementach pro-duktu (na przykład informacja o składniku naturalnym lub opakowaniu z recyklin-gu) i ignorują szerszy kontekst środowiskowy. Konsekwencją tego zjawiska jest to, że producenci mogą „sprzedawać” ekologiczny wizerunek mimo braku całościowej odpowiedzialności środowiskowej (Perret i in., 2025).
Wreszcie znaczącą rolę odgrywa niedostateczna edukacja ekologiczna kon-sumentów oraz ich zielony sceptycyzm – część konsumentów nie potrafi odróż-nić rzetelnej deklaracji środowiskowej od manipulacji komunikacyjnej, co do-datkowo utrudnia rynkowe rozpoznanie autentycznych działań proekologicznych (Adil i in., 2024).
Jednym z najpoważniejszych i najbardziej długofalowych skutków stosowania prak-tyk greenwashingu jest generowanie tak zwanego zielonego ryzyka reputacji, które dotyczy utraty wiarygodności przedsiębiorstwa w obszarze deklarowanych dzia-łań prośrodowiskowych. Reputacja, rozumiana jako zbiorowa i subiektywna ocena przedsiębiorstwa dokonywana przez interesariuszy, stanowi strategiczny zasób orga-nizacji, trudny do odbudowy w przypadku jego naruszenia (Szwajca, 2024a).
Greenwashing jako działanie intencjonalne i manipulacyjne narusza fundamen-talne wartości, takie jak uczciwość, rzetelność oraz transparentność komunikacji rynkowej. W przeciwieństwie do ryzyk zewnętrznych, niezależnych od przedsię-biorstwa, zielone ryzyko reputacji jest postrzegane jako świadome wprowadzenie konsumentów w błąd, co znacząco obniża możliwość odbudowy zaufania po ujaw-nieniu nieprawidłowości (Szwajca, 2024b).
Kilka podstawowych konsekwencji zjawiska greenwashingu i jego skutków omówiono w tabeli 1.
Tab. 1. Konsekwencje zjawiska greenwashingu
Rodzaj konsekwencji | Specyfika konsekwencji zjawiska greenwashingu | Perspektywa na przyszłość |
Utrata zaufania konsumen- tów i wzrost sceptycyzmu ekologicznego | Badania empiryczne jednoznacznie wskazują, że ujawnienie praktyk greenwashingu prowadzi do spadku zaufania konsumentów wobec marki oraz do wzrostu zielonego scepty-cyzmu. Yu-Shan Chen i Ching-Hsun Chang wykazali, że greenwashing zwiększa dezorientację konsumentów oraz postrzegane ryzyko zakupu pro-duktów deklarowanych jako ekologicz-ne, co bezpośrednio obniża poziom zaufania do marki. | W branży kosmetycznej zjawisko to ma szczególnie silny wymiar, ponie-waż konsumenci oczekują, że pro-dukty eko lub naturalne będą nie tylko przyjazne środowisku, lecz także bezpieczne dla zdrowia. W sytuacji ujawnienia niespójności pomiędzy de-klaracjami marketingowymi a rzeczy-wistym składem produktu konsumenci mają poczucie bycia oszukanymi, co skutkuje nie tylko rezygnacją z zakupu danego produktu, lecz także nega-tywnym nastawieniem wobec całej kategorii kosmetyków ekologicznych. |
Społeczne i środowiskowe skutki greenwa-shingu | Konsekwencje greenwashingu wy-kraczają poza pojedyncze przedsię-biorstwa. Zjawisko to osłabia zaufanie społeczne do idei zrównoważonego rozwoju oraz ogranicza motywację konsumentów do podejmowania proekologicznych decyzji zakupowych. Nancy E. Furlow podkreśla, że green-washing może prowadzić do sytuacji, w której konsumenci, zniechęceni brakiem wiarygodności przekazów ekologicznych, rezygnują z wyboru produktów przyjaznych środowisku, nawet jeśli takie produkty rzeczywiście istnieją. | W efekcie greenwashing nie tylko generuje zielone ryzyko reputacji dla przedsiębiorstw, lecz także podważa skuteczność mechanizmów rynkowych mających wspierać ochronę środowi-ska i odpowiedzialną konsumpcję. |
Konsekwencje wizerunkowe i finansowe dla przedsiębiorstw | Zielone ryzyko reputacji ma również wymiar ekonomiczny. Spadek zaufania konsumentów przekłada się na obniże-nie lojalności wobec marki, negatywne rekomendacje oraz ograniczenie skłon-ności do ponownego zakupu. Ioannis Ioannou, George Kassinis i Giorgos Papagiannakis wskazują, że greenwa-shing jest postrzegany przez kon-sumentów jako forma korporacyjnej hipokryzji, co prowadzi do obniżenia satysfakcji klientów oraz pogorszenia postrzegania kompetencji i intencji przedsiębiorstwa. | W dłuższej perspektywie skutki te mogą obejmować spadek wartości marki, pogorszenie wyników finanso-wych oraz trudności w realizacji stra-tegii CSR i zrównoważonego rozwoju. Przedsiębiorstwa dotknięte kryzysem reputacyjnym wynikającym z greenwa-shingu zmuszone są ponosić wysokie koszty działań naprawczych, takich jak audyty środowiskowe, zmiana strategii komunikacyjnej czy kampanie odbudo-wujące wizerunek. |
Rodzaj konsekwencji | Specyfika konsekwencji zjawiska greenwashingu | Perspektywa na przyszłość |
Efekt rozlania się reputacji na cały sektor | Istotnym skutkiem greenwashingu jest tak zwany efekt sektorowy, polega-jący na przenoszeniu negatywnych doświadczeń konsumentów z jedną marką na cały rynek. Szerena Szabo i Jane Webster wskazują, że masowe występowanie greenwashingu prowa-dzi do erozji wiarygodności komunika-tów ekologicznych w skali całej branży. | W kontekście rynku kosmetycznego oznacza to osłabienie skuteczności zielonego marketingu jako narzędzia wspierającego zrównoważony rozwój. Konsumenci przestają różnicować marki pod względem rzeczywiste- go zaangażowania ekologicznego, traktując przekazy prośrodowiskowe jako element strategii promocyjnej pozbawionej realnego znaczenia. |
Źródło: Furlow, 2010; Chen, Chang, 2013; Szabo, Webster, 2020; Ioannou, Kassinis, Papagiannakis, 2023a; 2023b.
Jednym z kluczowych instrumentów ograniczających skalę greenwashingu w prze-myśle kosmetycznym są regulacje prawne oraz mechanizmy nadzoru rynkowego zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak i w skali międzynarodowej. W odpo-wiedzi na narastający problem wprowadzających w błąd deklaracji środowiskowych instytucje publiczne podejmują działania mające na celu zwiększenie transparent-ności komunikacji marketingowej oraz ochronę konsumentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.
Na poziomie Unii Europejskiej podstawowe znaczenie ma Dyrektywa 2005/29/WE dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych, która zakazuje przekazów wprowa-dzających konsumentów w błąd, również w kontekście deklaracji ekologicznych. W odniesieniu do branży kosmetycznej regulacje te znajdują zastosowanie przede wszystkim w ocenie zgodności komunikatów marketingowych z rzeczywistymi wła-ściwościami produktów. Przedsiębiorstwa są zobowiązane do przedstawiania infor-macji w sposób jasny, rzetelny i możliwy do zweryfikowania, co w praktyce ograni-cza swobodę stosowania ogólnych i nieprecyzyjnych określeń prośrodowiskowych.
Istotnym krokiem w kierunku przeciwdziałania greenwashingowi jest również rozwój inicjatyw legislacyjnych, takich jak projekt dyrektywy w sprawie green cla-ims, którego celem jest ujednolicenie zasad stosowania deklaracji środowiskowych na rynku europejskim. Zakłada on obowiązek poparcia wszelkich twierdzeń ekolo-gicznych rzetelnymi dowodami naukowymi oraz analizą cyklu życia produktu. Dla sektora kosmetycznego oznacza to konieczność bardziej kompleksowego podejścia do komunikowania wpływu produktów na środowisko, wykraczającego poza poje-dyncze elementy, takie jak skład czy opakowanie.
Pomimo postępu regulacyjnego skuteczność przepisów prawa pozostaje ograni-czona ze względu na trudności interpretacyjne oraz nierównomierne egzekwowanie
norm w poszczególnych państwach członkowskich. W praktyce wiele przekazów marketingowych balansuje na granicy legalności, wykorzystując luki prawne oraz brak jednoznacznych definicji pojęć ekologicznych. W konsekwencji regulacje prawne, choć niezbędne, nie eliminują całkowicie zjawiska greenwashingu, lecz stanowią tylko jeden z elementów szerszego systemu przeciwdziałania temu zja-wisku.
Oprócz regulacji prawnych istotną rolę w ograniczaniu greenwashingu w przemyśle kosmetycznym odgrywają konsumenci oraz mechanizmy rynkowe oparte na transpa-rentności i niezależnej weryfikacji deklaracji środowiskowych. Wzrost świadomości konsumenckiej sprawia, że odbiorcy coraz częściej podejmują próby samodzielnej oceny wiarygodności komunikatów marketingowych, analizując składy produktów, certyfikaty oraz politykę środowiskową marek.
Jednym z kluczowych narzędzi umożliwiających odróżnienie rzeczywistych działań proekologicznych od greenwashingu są systemy certyfikacji. Niezależne oznaczenia ekologiczne, takie jak certyfikaty potwierdzające naturalne pochodze-nie składników, standardy cruelty-free czy zgodność z zasadami zrównoważonej produkcji, pełnią funkcję sygnałów jakościowych, zwiększających wiarygod-ność produktów w oczach konsumentów. Ich znaczenie polega na tym, że ograni-czają asymetrię informacji pomiędzy producentem a nabywcą, zmniejszając ryzy-ko wprowadzenia w błąd.
Jednocześnie należy podkreślić, że nadmierna liczba certyfikatów oraz brak jednolitych standardów może prowadzić do dezorientacji konsumentów. Zjawisko to paradoksalnie sprzyja greenwashingowi, gdyż przedsiębiorstwa mogą wykorzy-stywać mniej znane lub własne oznaczenia ekologiczne w celu budowania pozorne-go wizerunku odpowiedzialności środowiskowej. W związku z tym rośnie znaczenie edukacji konsumenckiej, która umożliwia krytyczną ocenę przekazów marketingo-wych oraz rozpoznawanie rzetelnych źródeł informacji.
Transparentność działań przedsiębiorstw stanowi kolejny istotny element prze-ciwdziałania greenwashingowi. Publikowanie raportów zrównoważonego rozwoju, ujawnianie danych dotyczących łańcuchów dostaw oraz stosowanie analiz cyklu życia produktów przyczynia się do zwiększenia odpowiedzialności firm wobec in-teresariuszy. W dłuższej perspektywie praktyki te mogą prowadzić do zmniejszenia skali greenwashingu, ponieważ przedsiębiorstwa narażone na publiczną weryfikację są mniej skłonne do stosowania nieuczciwych strategii komunikacyjnych.
Zjawisko greenwashingu w przemyśle kosmetycznym staje się coraz bardziej po-wszechne, co wynika z rosnącej świadomości ekologicznej konsumentów oraz wzro-stu popytu na produkty naturalne i przyjazne środowisku. Greenwashing polega na tworzeniu wrażenia, że produkt lub marka są bardziej ekologiczne, niż jest w rze-czywistości, co może obejmować wprowadzające w błąd oznaczenia, przesadne ko-munikaty marketingowe czy ukrywanie faktycznych praktyk produkcyjnych.
Analiza pokazuje, że praktyki greenwashingu mogą osłabiać zaufanie konsu-mentów i negatywnie wpływać na reputację firm – zwłaszcza w branży kosmetycz-nej, gdzie transparentność składów i odpowiedzialność środowiskowa zyskują coraz większe znaczenie. Jednocześnie zjawisko to stwarza wyzwania regulacyjne, ponie-waż brak precyzyjnych standardów oceny ekologiczności produktów utrudnia iden-tyfikację i eliminację nieuczciwych praktyk.
Skuteczne przeciwdziałanie greenwashingowi wymaga połączenia działań edu-kacyjnych, transparentności w komunikacji oraz wprowadzenia wiarygodnych cer-tyfikatów ekologicznych. Firmy, które faktycznie wdrażają zrównoważone praktyki, mogą zyskać przewagę konkurencyjną poprzez budowanie zaufania konsumentów i lojalności wobec marki. Zrozumienie mechanizmów greenwashingu oraz świado-me podejmowanie decyzji zakupowych przez klientów stanowi kluczowy element promowania prawdziwej odpowiedzialności środowiskowej w przemyśle kosme-tycznym.
Adil M., Parthiban E.S., Mahmoud H.A., Wu J.Z., Sadiq M., Suhail F. (2024), Con-sumers’ reaction to greenwashing in the Saudi Arabian skincare market: A moderated mediation approach, „Sustainability”, vol. 16(4), 1652.
Chen Y.-S., Chang C.-H. (2013), Greenwash and green trust: The mediation effects of green consumer confusion and green perceived risk, „Journal of Business Ethics”, vol. 114(3), s. 489–500.
Delmas M.A., Burbano V.C. (2011), The drivers of greenwashing, „California Man-agement Review”, vol. 54(1), s. 64–87.
Dyrektywa 2005/29/WE dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („Dyrektywa o nieuczci-wych praktykach handlowych”), Dz.U. UE L 149/22.
Environmental claims in the EU. Inventory and reliability assessment (2020), https:// www.qualenergia.it/wp-content/uploads/2023/01/Envclaims_invento-ry_2020_final_publi.pdf [dostęp: 28.04.2026].
Furlow N.E. (2010), Greenwashing in the new millennium, „Journal of Applied Business and Economics”, vol. 10(6), s. 22–25.
Golonka M. (2020), Greenwashing jako wyzwanie dla społecznej odpowiedzialności biznesu, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 64(2), s. 45–57.
Ioannou I., Kassinis G., Papagiannakis G. (2023a), Corporate hypocrisy, greenwash-ing, and trust, „Strategic Management Journal”, vol. 44(5), s. 1021–1045.
Ioannou I., Kassinis G., Papagiannakis G. (2023b), The impact of perceived green-washing on customer satisfaction and the contingent role of capability repu-tation, „Journal of Business Ethics”, vol. 185(2), s. 333–347.
Karwowska J. (2020), Co to jest greenwashing?, https://gazeta.sgh.waw.pl/po-pro-stu-ekonomia/greenwashing-swiadome-czy-nieswiadome-wprowadzanie-
-klienta-w-blad [dostęp: 24.02.2026].
Kaur H., Subburayan B. (2024), A comprehensive evaluation of assessment tools for detecting corporate greenwashing practices in the beauty and cosmetics industry, „Shanlax International Journal of Arts, Science and Humanities”, vol. 11, s. 209–216.
Perret J.K., Gómez Velázquez A., Mehn A. (2025), Green Cosmetics – The Effects of Package Design on Consumers’ Willingness-to-Pay and Sustainability Perceptions, „Sustainability”, vol. 17(6), 2581.
Suphasomboon T., Vassanadumrongdee S. (2025), Perceived greenwashing and its impact on consumer behavior in the cosmetic industry, „Cleaner and Re-sponsible Consumption”, 100377.
Szabo S., Webster J. (2020), Perceived greenwashing: The effects of green market-ing on environmental and product perceptions, „Journal of Business Ethics”, vol. 171(4), s. 719–739.
Szwajca D. (2024a), Ryzyko reputacyjne przedsiębiorstw w warunkach zrównoważo-nego rozwoju, Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
Szwajca D. (2024b), Zielony marketing – narzędzie budowania zielonej reputacji czy zielonego ryzyka reputacji przedsiębiorstwa?, „Marketing i Rynek”, vol. 2,
s. 15–24.
Testa F., Iraldo F., Tessitore S., Frey M. (2011), Strategies and approaches green ad-vertising: an empirical analysis of the Italian context, „International Journal of Environment and Sustainable Development”, vol. 10(4), s. 375–395.
Testa F., Iraldo F., Vaccari A., Ferrari E. (2024), Why eco-labels can be effective: Ev-idence from consumer behavior, „Business Strategy and the Environment”, vol. 33(2), s. 901–915.
Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.